Lạm phát Úc bất ngờ bật tăng, gây áp lực lên RBA và thị trường ngoại hối

Số liệu lạm phát quý IV/2025 của Úc với mức tăng vọt lên 3.8% đã tạo ra một cú sốc cho thị trường, làm dấy lên nghi ngờ về việc Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) có thể chấm dứt chu kỳ tạm dừng và quay lại thắt chặt chính sách tiền tệ.

Báo cáo Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI) đầy đủ cho quý IV năm 2025, vừa được Cục Thống kê Úc (ABS) công bố sáng ngày 28/01/2026, đã mang đến một bức tranh phức tạp hơn nhiều so với kỳ vọng. Lạm phát không chỉ bám trụ dai dẳng mà còn tăng tốc trở lại, đặt ra những thách thức mới cho các nhà hoạch định chính sách và tạo ra những biến động đa chiều trên thị trường tài chính toàn cầu.

Bức tranh tổng thể: Lạm phát tăng tốc toàn diện

Theo công bố chính thức từ ABS, Chỉ số CPI đã tăng 3.8% trong 12 tháng tính đến tháng 12/2025. Con số này đánh dấu một bước nhảy đáng kể so với mức tăng 3.4% ghi nhận cho đến tháng 11, và quan trọng hơn, nó tiếp tục duy trì vững chắc ở phía trên biên trên của mục tiêu 1-3% mà RBA theo đuổi.

Đáng chú ý, chỉ số Trimmed Mean CPI – thước đo lạm phát cốt lõi được RBA ưu tiên theo dõi - cũng tăng lên 3.3% từ mức 3.2% trước đó. Sự đồng thuận trong việc tăng tốc của cả hai chỉ số chính và lõi cho thấy áp lực giá cả đang lan rộng và bám sâu vào nền kinh tế, vượt ra ngoài những biến động tạm thời.

Phân tích sâu hơn vào cơ cấu đóng góp cho thấy gánh nặng không đồng đều. Ba nhóm hàng hóa và dịch vụ đóng góp lớn nhất vào đà tăng CPI năm lần này bao gồm: Nhà ở (+5.5%), Thực phẩm và Đồ uống không cồn (+3.4%), và Giải trí & Văn hóa (+4.4%).

Trong đó, riêng nhóm Nhà ở với trọng số lên tới 21.4% đã đóng góp tới 1.1729 điểm phần trăm vào tổng mức tăng 3.8%, một lần nữa khẳng định đây là lĩnh vực tạo ra áp lực lạm phát lớn nhất.

Sự khác biệt giữa các khu vực cũng rõ nét, với Brisbane ghi nhận mức lạm phát cao nhất (5.2%), tiếp theo là Perth (4.4%), trong khi Melbourne chỉ ở mức 3.1%.

Điểm nóng và nguyên nhân sâu xa

Sự tăng tốc của lạm phát là kết quả của sự chồng chéo từ nhiều cú sốc giá ở cả hàng hóa thiết yếu và dịch vụ.

Khủng hoảng giá điện là câu chuyện nổi bật nhất. Giá điện tại Úc đã tăng vọt 21.5% trong năm qua, chủ yếu do việc các gói hỗ trợ hóa đơn điện của chính phủ liên bang và tiểu bang năm 2024 đã hết hạn. ABS chỉ ra rằng, nếu loại trừ tác động của các khoản trợ cấp này, mức tăng giá điện thực tế trong năm qua là 4.6%.

Sự chênh lệch khổng lồ này cho thấy người tiêu dùng đang phải đối mặt với chi phí thực tế cao hơn nhiều sau khi các biện pháp hỗ trợ tạm thời kết thúc.

Thị trường nhà ở tiếp tục căng thẳng. Ngoài giá điện, nhóm Nhà ở còn chịu áp lực từ giá thuê và chi phí xây dựng mới.

Giá thuê nhà tăng 3.9%, phản ánh tình trạng thiếu hụt nguồn cung tại các thành phố lớn, dù tốc độ đã chậm lại nhờ tỷ lệ nhà trống ổn định. Trong khi đó, giá nhà ở mới xây tăng 3.0%, do các công ty xây dựng điều chỉnh giá để chuyển chi phí nhân công và nguyên vật liệu tăng cao cho người mua.

Chi phí sinh hoạt và giải trí leo thang. Lĩnh vực thực phẩm chứng kiến mức tăng đáng kể: giá thịt đỏ như thịt bò và thịt cừu tăng mạnh (lần lượt 10.8% và 13.4%) do nhu cầu xuất khẩu mạnh mẽ; rau củ quả tăng 4.0% vì ảnh hưởng của thời tiết bất thường tại Queensland.

Đặc biệt, nhóm Giải trí & Văn hóa có biến động tháng mạnh mẽ nhất với mức tăng 7.4%, chủ yếu do giá du lịch và lưu trú trong nước tăng 9.6% nhờ nhu cầu đi lại mạnh mẽ trong dịp Giáng Sinh và kỳ nghỉ hè.

Phản ứng của thị trường và dự báo chính sách

Báo cáo CPI này xuất hiện trong bối cảnh vô cùng nhạy cảm, ngay trước cuộc họp chính sách đầu tiên của RBA trong năm 2026. Ngay lập tức, dữ liệu đã làm dấy lên làn sóng dự báo về khả năng tăng lãi suất.

Các hợp đồng tương lai lãi suất cho thấy xác suất thị trường gán cho một đợt tăng lãi suất vào tháng 2 đã nhảy vọt. Một số tổ chức lớn, như ANZ, đã điều chỉnh dự báo và cho rằng RBA có thể sẽ hành động ngay lập tức để kiềm chế lạm phát, với lập luận rằng nhu cầu đang vượt quá cung.

Tuy nhiên, phản ứng trên thị trường tài chính lại tỏ ra thận trọng và đa chiều hơn. Nhà phân tích Matt Simpson từ Forex.com nhận định: “Dù áp lực lạm phát vẫn tồn tại và giữ cho viễn cảnh tăng lãi suất có thể xảy ra, tôi không tin rằng những con số này một mình có thể 'đóng đinh' quyết định. RBA đã trở nên thận trọng hơn nhiều trong những năm gần đây.”

Sự hoài nghi này được phản ánh rõ qua diễn biến của thị trường trái phiếu, khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 3 năm - một chỉ báo quan trọng cho kỳ vọng chính sách, đã giảm khoảng 5 điểm cơ bản sau báo cáo.

Trên thị trường ngoại hối, đồng AUD thể hiện phản ứng trái chiều. Mặc dù dữ liệu về cơ bản là tích cực cho đồng tiền, AUD lại không thể duy trì đà tăng mạnh. AUD/USD có dấu hiệu giảm nhẹ sau khi chạm ngưỡng tâm lý quan trọng 0.70, phần nào do đồng tiền này đã có một đợt tăng giá đáng kể trong những phiên trước đó.

Đồng thời, AUD cũng giao dịch đi ngang so với Euro và mất một phần lợi thế trước Bảng Anh. Điều này cho thấy dữ liệu lạm phát mạnh phần nào đã được thị trường dự đoán trước và không đủ sức tạo ra một làn sóng mua vào mới.

Triển vọng và kết luận

Báo cáo CPI quý IV/2025 đã vẽ nên một bức tranh rõ ràng: hành trình đưa lạm phát trở về mục tiêu của RBA vẫn còn nhiều chông gai và có thể kéo dài hơn dự kiến. Sự gia tăng lan tỏa trong nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ, từ nhà ở, thực phẩm đến giải trí, cho thấy áp lực giá cả đang bền vững hơn so với những yếu tố tạm thời như trợ cấp năng lượng.

Trong ngắn hạn, RBA nhiều khả năng sẽ duy trì lập trường cực kỳ thận trọng nhưng có phần “diều hâu” hơn. Họ sẽ tiếp tục nhấn mạnh rằng các quyết định được đưa ra “theo từng cuộc họp” và giữ khả năng tăng lãi suất như một công cụ răn đe.

Tuy nhiên, với sự phức tạp của các yếu tố giá cả - vừa có yếu tố cung-cầu trong nước, vừa chịu ảnh hưởng từ giá cả toàn cầu, một động thái thắt chặt ngay lập tức vẫn chưa phải là kịch bản chắc chắn. Một số phân tích từ các tổ chức như Capital Economics và BlackRock cũng lưu ý rằng RBA có thể chờ thêm dữ liệu kinh tế quý I/2026 trước khi hành động quyết liệt.

Đối với nhà đầu tư và người theo dõi thị trường, báo cáo này củng cố quan điểm về một RBA “diều hâu thận trọng” - luôn lo ngại về lạm phát nhưng không vội vàng hành động. Điều này có thể tiếp tục hỗ trợ cho đồng AUD trong trung hạn so với các đồng tiền của những ngân hàng trung ương có định hướng nới lỏng hơn, nhưng cũng hạn chế đà tăng mạnh trong ngắn hạn.

Người tiêu dùng Úc, trong khi đó, vẫn phải đối mặt với gánh nặng chi phí sinh hoạt cao, đòi hỏi sự phối hợp chính sách tinh tế hơn nữa giữa chính phủ và ngân hàng trung ương để ổn định kinh tế vĩ mô mà không làm đứt gãy đà phục hồi.