Khi quyền lực mềm của Mỹ sụp đổ và thị trường Forex phải trả giá

Tháng 4/2025 xảy ra một điều mà các nhà kinh tế học và chiến lược gia tiền tệ gọi là “bất thường lịch sử”: ngay khi thị trường toàn cầu bán tháo mạnh, đồng đô la Mỹ không tăng mà giảm, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ không giảm mà lại tăng. Trong suốt 50 năm qua, hai hiện tượng này chưa bao giờ xảy ra cùng nhau theo chiều này. Và kể từ đó, thị trường Forex chưa bao giờ nhìn đồng đô la theo cách cũ nữa.

Một điều bất thường phá vỡ quy luật 50 năm

Để hiểu đầy đủ bức tranh hiện tại, cần bắt đầu từ nguyên tắc nền tảng: trong mọi giai đoạn bất ổn lớn từ Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008, khủng hoảng nợ châu Âu 2011, đến cú sốc COVID-19 năm 2020, đồng đô la và trái phiếu Chính phủ Mỹ đều tăng giá.

Đó là cơ chế “flight to safety” kinh điển: khi nhà đầu tư sợ hãi, họ chạy vào đô la và Treasuries như vào nơi trú ẩn cuối cùng. Cơ chế đó tạo ra điều mà các học giả kinh tế gọi là “đặc quyền thái quá” của nước Mỹ, tức khả năng vay mượn với lãi suất thấp hơn hầu hết các quốc gia khác bởi vì tài sản Mỹ luôn có người mua trong lúc hoảng loạn.

Nhưng ngay sau khi Nhà Trắng công bố gói thuế quan “Ngày Giải Phóng” ngày 2/4/2025, cơ chế đó vỡ ra. Chỉ số VIX, thước đo biến động kỳ vọng của thị trường chứng khoán Mỹ, vọt lên mức cao chỉ từng thấy trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và đại dịch COVID-19. Cổ phiếu toàn cầu bị bán tháo.

Thông thường trong cảnh đó, đồng đô la tăng và lợi suất Trái phiếu Mỹ giảm vì nhà đầu tư đổ vào mua. Nhưng lần này, đồng đô la giảm mạnh và lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài lại tăng lên.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) trong Báo cáo Ổn định Tài chính tháng 11/2025 đã gọi đây là “sự thay đổi đáng kể trong hành vi liên tài sản so với các mô thức thông thường,” và đặt câu hỏi: liệu các thuộc tính trú ẩn của tài sản định danh bằng đô la có đang thay đổi không?

George Saravelos, Giám đốc nghiên cứu FX toàn cầu tại Deutsche Bank, đi xa hơn khi tuyên bố thẳng thừng rằng địa vị trú ẩn của đồng đô la là “huyền thoại”, rằng mối tương quan đô la với cổ phiếu về mặt lịch sử vốn đã gần bằng 0, và rằng trong cả năm 2025, đô la đã một lần nữa tách rời khỏi S&P 500.

Đó không phải lời nói vô căn cứ từ một cá nhân mà là nhận định xuất phát từ người đứng đầu bộ phận nghiên cứu FX của một trong những ngân hàng lớn nhất thế giới.

Những con số mà thị trường đang đọc

Kể từ đầu nhiệm kỳ hai của Tổng thống Trump, chỉ số DXY đã mất khoảng 10% giá trị, từ vùng 110 xuống còn khoảng 98,2 trong những ngày đầu tháng 5/2026, theo dữ liệu từ Trading Economics. Riêng năm 2025, DXY mất 9,37%, mức giảm theo năm lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Nhưng con số trung bình đó che giấu mức độ thiệt hại thực tế với từng đồng tiền cụ thể: đô la mất khoảng 16% so với peso Mexico, dao động từ 10% đến 17% so với franc Thụy Sĩ, krone Đan Mạch, krone Thụy Điển và euro, theo dữ liệu tổng hợp của PBS.

Đặc biệt, franc Thụy Sĩ tăng gần 13% so với đô la trong cả năm 2025 và tiếp tục leo thang trong 2026, chạm mức cao nhất 11 năm so với đồng đô la vào đầu năm nay, theo CNBC. Điều này có ý nghĩa đặc biệt: thị trường đã chọn franc Thụy Sĩ, chứ không phải đô la, như đồng tiền trú ẩn ưu tiên.

Trong một thế giới bình thường, câu hỏi “franc hay đô la khi có khủng hoảng?” là không cần thiết, nhưng thế giới đó đang thay đổi.

“Đặc quyền thái quá” và những vết nứt lâu dài

Thuật ngữ “exorbitant privilege” hay “đặc quyền thái quá” được cựu Bộ trưởng Tài chính Pháp Valéry Giscard d'Estaing đặt ra vào thập niên 1960 để chỉ khả năng của Mỹ vay tiền với chi phí thấp hơn bất kỳ quốc gia nào vì đồng đô la là đồng tiền dự trữ toàn cầu. Cơ chế hoạt động đơn giản: khi cả thế giới cần đô la để thương mại và dự trữ, họ liên tục mua vào tài sản Mỹ, điều này giữ lãi suất dài hạn Mỹ thấp ngay cả khi thâm hụt ngân sách tăng cao.

Theo ước tính từ RealClearMarkets, đặc quyền này giúp tiết kiệm cho Mỹ khoảng 80 đến 200 tỷ đô la mỗi năm trong chi phí vay nợ, tương đương 0,3 đến 0,7% GDP.

Nhưng đặc quyền đó đang có dấu hiệu lung lay. Viện Brookings Institution trong một phân tích gần đây đã chỉ ra rằng trong giai đoạn gần đây, lợi suất Trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn dài không giảm dù dữ liệu kinh tế yếu đi, điều ngược lại với hành vi thông thường. Điều này cho thấy thị trường có thể đang xây dựng một mức bù rủi ro trong lợi suất dài hạn, một dấu hiệu sớm của “bond vigilante” hành động chống lại chính sách tài khóa thiếu kiểm soát của Washington.

Như phân tích từ EBC Financial Group giải thích, thuật ngữ “bond vigilante” chỉ nhà đầu tư hành động bằng cách bán trái phiếu và đẩy lợi suất lên để phản đối các chính sách tài chính thiếu thận trọng, và đây là một trong những lực lượng đã buộc chính quyền Trump rút lại một phần chính sách thuế quan ngay sau khi thị trường trái phiếu phản ứng dữ dội vào tháng 4/2025.

Việc tổ chức Moody's cũng cảnh báo rằng xếp hạng AAA của Mỹ ngày càng phụ thuộc vào “vai trò độc nhất của đô la và thị trường Trái phiếu Mỹ trong tài chính toàn cầu,” trong khi nợ và thâm hụt leo thang đang xói mòn những lợi thế đó.

Tỷ lệ nợ công trên GDP của Mỹ đã vượt 133% trong quý 3/2024, theo dữ liệu từ nhiều phân tích thị trường. Ngân hàng tư nhân Julius Baer của Thụy Sĩ thì nói thẳng trong một báo cáo tháng 12/2025 rằng “One Big Beautiful Bill Act” của Trump đặt Mỹ vào “lộ trình nợ không bền vững.”

Ngoài ra, mới đây thì public debt của Mỹ cũng đã vượt mốc 100% với dự báo chạm mốc 120% vào năm 2036.

Nợ công Mỹ vượt 100% GDP, "Basis Trade" đạt đỉnh lịch sử: Trái phiếu Hoa Kỳ không còn an toàn?

Nợ Mỹ vượt 100% GDP, hedge fund ôm $6,6 nghìn tỷ đòn bẩy trong Treasury, convenience yield âm, châu Âu cạnh tranh. Toàn bộ bức tranh rủi ro thị trường trái phiếu và tác động Forex 2026.

Thông tin 2026-05-06

相关内容

TIC Data: Ai đang thực sự giữ nợ Mỹ?

Đây là lớp phân tích mà nhiều bình luận thị trường bỏ qua, nhưng lại là lớp quan trọng nhất để hiểu dòng tiền thực sự. Dữ liệu TIC (Treasury International Capital) của Bộ Tài chính Mỹ tháng 12/2025 cho thấy Nhật Bản là chủ nợ nước ngoài lớn nhất với khoảng 1,2 nghìn tỷ đô la Trái phiếu Mỹ, Anh đứng thứ hai với 0,9 nghìn tỷ và Trung Quốc đứng thứ ba với 0,7 nghìn tỷ, theo dữ liệu từ Congressional Research Service. Tổng nước ngoài nắm giữ đạt khoảng 9,2 nghìn tỷ đô la vào tháng 10/2025.

Thoạt nhìn, con số tuyệt đối này có vẻ lớn, nhưng điều quan trọng hơn là xu hướng tương đối: tỷ trọng nước ngoài nắm giữ tổng lượng Trái phiếu Mỹ lưu hành đã giảm từ mức đỉnh gần 50% trong thời kỳ Khủng hoảng tài chính toàn cầu xuống còn khoảng 28% đến 30% hiện tại, theo phân tích của Lambda Finance.

Điều này không có nghĩa là nước ngoài đang tháo chạy mà có nghĩa là thị trường nợ Mỹ đang tăng nhanh hơn nhu cầu mua của nước ngoài rất nhiều. Khi nợ nội địa tăng từ 5 nghìn tỷ năm 2008 lên 29 nghìn tỷ năm 2025 mà cầu ngoại không tăng tương ứng, logic cung cầu đơn giản sẽ đẩy lãi suất lên, làm xói mòn chính xác thứ “đặc quyền” mà Mỹ đã hưởng lợi hàng thập kỷ.

Trường hợp Trung Quốc đặc biệt minh họa xu hướng này. Từ mức đỉnh 1,32 nghìn tỷ đô la Trái phiếu Mỹ vào tháng 11/2013, Bắc Kinh đã giảm danh mục xuống còn khoảng 0,76 nghìn tỷ hiện nay, tức giảm khoảng 42% trong hơn một thập kỷ. Điều đáng chú ý hơn là hướng đi của dòng tiền dự trữ Trung Quốc sau khi rút khỏi Trái phiếu Mỹ: một phần lớn chảy vào vàng và vào các tài sản phi đô la khác, đúng như xu hướng mà dữ liệu COFER của IMF đang ghi nhận cho toàn cầu.

Khi USAID ra đi: Một khoản đầu tư địa chính trị bị xóa sổ

Để hiểu tại sao thị trường đang định giá lại rủi ro dài hạn của đô la, cần nhìn vào một trong những quyết định có hậu quả lớn nhất nhưng ít được thị trường tài chính chú ý nhất: việc giải thể USAID.

Theo OECD, năm 2023 Mỹ thông qua USAID cung cấp khoảng 64 tỷ đô la viện trợ phát triển chính thức, chiếm 28% tổng lượng viện trợ 223 tỷ đô la từ các chính phủ trên thế giới. Đây là đòn bẩy địa chính trị khổng lồ: 28 xu từ mỗi đô la viện trợ phát triển toàn cầu mang nhãn hiệu Mỹ, tạo ra mạng lưới ảnh hưởng qua giáo dục, y tế, an ninh lương thực và quản trị tốt tại hơn 100 quốc gia.

Theo Viện Development Impact, cứ mỗi đô la đầu tư vào nghiên cứu nông nghiệp thông qua USAID thu về 8,52 đô la tăng trưởng kinh tế, và các chương trình này hỗ trợ hơn 200.000 việc làm tại Mỹ trong khi đóng góp 23 tỷ đô la cho xuất khẩu Mỹ mỗi năm.

Khi USAID chính thức chấm dứt hoạt động vào ngày 1/7/2025, hậu quả nhân đạo là thảm khốc: theo Oxfam, ít nhất 23 triệu trẻ em mất tiếp cận giáo dục và tới 95 triệu người mất tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản, với nguy cơ hơn 3 triệu ca tử vong có thể phòng ngừa mỗi năm. Một nghiên cứu trên tạp chí The Lancet tháng 2/2026 ước tính các cắt giảm viện trợ toàn cầu có thể dẫn đến ít nhất 9,4 triệu ca tử vong bổ sung vào năm 2030. Trung tâm Phát triển Toàn cầu ước tính riêng tác động của việc cắt giảm USAID có thể là 500.000 đến 1 triệu ca tử vong mỗi năm.

Từ góc độ tài chính thuần túy, đây là sự phá hủy một khoản đầu tư địa chính trị với tỷ suất sinh lợi cực kỳ cao. So sánh với một tiền lệ lịch sử: Kế hoạch Marshall năm 1948 cung cấp khoảng 13 tỷ đô la viện trợ tái thiết châu Âu sau Thế chiến II, tương đương khoảng 3% GNP của Mỹ thời điểm đó. Đổi lại, Mỹ nhận được toàn bộ hệ thống liên minh NATO bền vững đến ngày nay, thị trường xuất khẩu khổng lồ ở châu Âu và gần một thế kỷ ủng hộ chính trị từ các nước đồng minh, những người “mắc nợ” Mỹ lòng biết ơn từ chính sách hào phóng sau chiến tranh.

Chính nền tảng đó đã giúp đô la trở thành đồng tiền dự trữ thế giới sau Bretton Woods 1944, và giữ nó ở vị trí đó trong suốt 80 năm. Giải thể USAID không chỉ là cắt giảm ngân sách mà là từ chối tái đầu tư vào chính chương trình đã tạo ra “đặc quyền thái quá” của đô la.

Dòng tiền đang chảy về đâu?

Với tất cả bối cảnh trên, câu hỏi của người giao dịch ngoại hối là: tiền thực sự đang chạy về đâu? Ba dòng chảy lớn đang định hình thị trường.

Dòng thứ nhất là vàng

Các ngân hàng trung ương toàn cầu đã mua vàng vượt mức 1.000 tấn mỗi năm trong ba năm liên tiếp từ 2022 đến 2024, mức cao nhất trong 50 năm, theo dữ liệu của JPMorgan. Riêng năm 2025, giá vàng tăng hơn 55%, lần đầu tiên vượt 4.000 USD/oz vào tháng 10/2025 và chạm đỉnh lịch sử 5.595 USD/oz vào ngày 29/1/2026. Hiện tại tháng 5/2026, giá vàng đang giao dịch quanh vùng 4.600 USD/oz.

Điều thay đổi căn bản trong chu kỳ này là tính chất của dòng mua. Trước đây, vàng được mua như công cụ phòng ngừa ngắn hạn rồi bán ra khi thị trường bình ổn. Kể từ sau sự kiện tháng 4/2025, vàng không còn bị bán ra trong đợt phục hồi bởi vì, như phân tích từ TradingKey nhận định, thị trường không còn đang hedge (phòng ngừa) rủi ro ngắn hạn mà đang tích lũy một kho giá trị dài hạn thay thế hệ thống tài chính lấy đô la làm trung tâm. JPMorgan dự báo nhu cầu ngân hàng trung ương mua vàng vẫn duy trì ở mức khoảng 755 tấn trong năm 2026, và gọi đây là “cầu cấu trúc” chứ không còn là hành vi ngắn hạn nữa.

Dòng thứ hai là franc Thụy Sĩ

Trong bối cảnh “sell America” đang phát triển, franc Thụy Sĩ đã thay thế đô la ở vị trí đồng tiền trú ẩn ưa thích trong nhiều giai đoạn căng thẳng của năm 2025. Nó tăng gần 13% so với đô la trong cả năm và chạm đỉnh 11 năm vào đầu 2026.

Richard Franulovich, Giám đốc chiến lược FX tại Westpac Banking Corp, cảnh báo rằng “rủi ro de-dollarization và khoản nợ quốc tế ròng lớn của Mỹ trở thành điểm dễ bị tổn thương” trong mỗi đợt leo thang địa chính trị. Đây là lý do vì sao Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ (SNB) đang theo dõi với lo lắng, vì đồng tiền tăng quá mạnh đang gây ra áp lực giảm phát cho một nền kinh tế nhỏ phụ thuộc vào xuất khẩu.

Dòng thứ ba là sự tái cân bằng dự trữ toàn cầu, chậm nhưng đều đặn

Dữ liệu COFER của IMF quý 3/2025 ghi nhận tỷ trọng đô la trong dự trữ ngoại hối toàn cầu ở mức 56,92%, giảm nhẹ từ 57,08% trong quý trước. Brookings Institution lưu ý rằng không có bằng chứng rõ ràng về việc các quản lý dự trữ quốc gia đang bỏ đô la để chạy sang euro hay nhân dân tệ, mà dòng chảy đang hướng vào nhóm “các đồng tiền khác” và vào vàng.

Về nhân dân tệ, mặc dù tờ tạp chí ý thức hệ hàng đầu của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã đăng tải tầm nhìn của Chủ tịch Tập Cận Bình về việc biến nhân dân tệ thành đồng tiền dự trữ toàn cầu vào đầu 2026, tỷ trọng thực tế của nhân dân tệ trong dự trữ toàn cầu vẫn chỉ là khoảng 2%, và các rào cản kiểm soát vốn cùng giới hạn chuyển đổi vẫn là tường ngăn khổng lồ.

Đây là điểm mâu thuẫn thú vị: Trung Quốc có thể hưởng lợi từ sự suy giảm uy tín Mỹ nhưng không có công cụ tài chính đủ mạnh để thực sự thay thế đô la trong ngắn hạn.

Áp lực tín nhiệm và “Sell America” trong thực tế

Tại thị trường Forex, khái niệm “sell America trade” đã trở thành thuật ngữ được sử dụng rộng rãi để mô tả làn sóng bán đồng loạt tài sản Mỹ, bao gồm cổ phiếu, trái phiếu và đồng đô la, trong giai đoạn biến động từ đầu 2025. CNBC ghi nhận DXY giảm 9,37% trong cả năm 2025 và tiếp tục giảm thêm trong 2026.

Trong bối cảnh đó, dữ liệu Gallup World Poll 2025 đưa ra một con số đáng kinh ngạc: mức tín nhiệm lãnh đạo Mỹ toàn cầu giảm từ 39% năm 2024 xuống 31%, trong khi tỷ lệ phản đối lên kỷ lục 48%.

Điều đáng chú ý hơn là tốc độ và địa lý của sự sụt giảm: tín nhiệm Mỹ giảm 10 điểm phần trăm trở lên tại 44 quốc gia trong một năm, tập trung nặng nhất tại các đồng minh NATO, với Đức giảm 39 điểm, Bồ Đào Nha giảm 38 điểm, trong khi Canada, Anh và Italy đều ghi nhận những mức giảm đáng kể. Điều này là chưa từng có trong 20 năm Gallup theo dõi chỉ số, theo các phân tích tổng hợp từ dữ liệu Gallup.

Trong khi đó, Trung Quốc vươn lên dẫn trước với tỷ lệ tín nhiệm 36%, lần đầu tiên trong gần 20 năm vượt Mỹ. Tuy nhiên, để đặt đúng bối cảnh: 36% không phải là con số tạo ra sự nhiệt tình rộng rãi. Như dữ liệu Gallup chính xác chỉ ra, “sự ưu tiên Trung Quốc trong nhiều quốc gia phản ánh sự chán ghét sâu sắc đối với Mỹ hơn là sự nhiệt tình thực sự với Trung Quốc.”

Brand Finance Global Soft Power Index 2026 cũng xác nhận: Mỹ là nước có chỉ số suy giảm mạnh nhất trong 193 quốc gia được khảo sát, trong khi Trung Quốc đứng thứ hai và chỉ kém Mỹ chưa đầy 1,5 điểm, gần nhất từ trước đến nay.

Sinh viên quốc tế và cơ sở dữ liệu vô hình

Có một kênh ảnh hưởng ít được phân tích trong bối cảnh Forex nhưng cực kỳ quan trọng cho dài hạn: hệ thống giáo dục đại học như một cầu nối vốn dài hạn.

Theo báo cáo Open Doors của Viện Giáo dục Quốc tế (IIE) tháng 11/2025, số sinh viên quốc tế mới tại các trường đại học Mỹ giảm 17% trong học kỳ mùa thu 2025, mức giảm phi đại dịch lớn nhất trong 11 năm. Hơn 96% trong số 825 trường được khảo sát dẫn lo ngại visa là lý do hàng đầu. NAFSA ước tính mức giảm này cắt đi khoảng 1,1 tỷ đô la đóng góp cho nền kinh tế Mỹ chỉ trong một học kỳ, trong khi tổng đóng góp thường xuyên từ sinh viên quốc tế là gần 55 tỷ đô la mỗi năm học.

Nhưng tác động với thị trường tài chính không nằm ở con số 1,1 tỷ đô la mà nằm ở “cơ sở dữ liệu vô hình” mà người ta đang phá hủy.

Sinh viên quốc tế học tại Mỹ trong 4 đến 6 năm không chỉ trả học phí mà còn hình thành tư duy, mạng lưới quan hệ và thói quen giao dịch với tài sản Mỹ trong suốt sự nghiệp sau này. Họ là cầu nối giữa nền kinh tế quê hương và thị trường vốn Mỹ, là những người mua Trái phiếu Mỹ, đầu tư vào quỹ ETF Mỹ và thúc đẩy dòng FDI vào Mỹ.

Mỗi năm “gián đoạn” trong luồng sinh viên quốc tế là một vòng liên kết trong chuỗi ảnh hưởng dài hạn bị phá vỡ. Khi cộng dồn qua nhiều năm, tác động này không xuất hiện trên bất kỳ bảng cân đối nào nhưng hoàn toàn có thể quan sát được trong các xu hướng vốn dài hạn.

Cục diện Forex hiện tại và những gì đáng theo dõi

Tính đến đầu tháng 5/2026, DXY đang giao dịch ở ngưỡng khoảng 98,2 sau một loạt biến động. Trong tuần cuối tháng 4, đồng đô la giảm tới 3% so với yên Nhật trong một phiên, được quy cho hành động can thiệp tiền tệ từ Tokyo, và bản thân Federal Reserve đang chia rẽ nội bộ: Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack và Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari đều bày tỏ lo ngại rằng thông điệp chính sách gần nhất quá “bồ câu,” theo Trading Economics.

Trong khi đó, việc đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed mới trong tháng 5/2026 đang được thị trường định giá với kỳ vọng nhiều lần cắt giảm lãi suất hơn nữa trong năm nay, một yếu tố tiếp tục kéo đô la xuống nếu các nền kinh tế phát triển khác duy trì lãi suất tương đối.

Về mặt kỹ thuật, nhiều nhà phân tích đang theo dõi ngưỡng 96 trên DXY như mức hỗ trợ cuối cùng có ý nghĩa. Phân tích từ EBC Financial Group cho rằng nếu DXY phá vỡ và không thể lấy lại ngưỡng 96, câu chuyện “đô la gặp rắc rối thực sự” sẽ trở thành chủ đề chính của thị trường, đi kèm với áp lực tái cân bằng lớn hơn từ các quỹ nước ngoài đang nắm giữ tài sản Mỹ với tỷ trọng cao.

Ở phía ngược lại, nếu xung đột Iran có tiến triển tích cực trong đàm phán hòa bình như ám chỉ của Tổng thống Trump ngày 4/5/2026, một làn sóng “risk-on” ngắn hạn có thể tạm thời hỗ trợ đồng đô la, dù khó đảo ngược xu hướng dài hạn.

Dữ liệu TIC tiếp theo sẽ được Bộ Tài chính Mỹ công bố vào ngày 18/5/2026 cho tháng 3/2026, và bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy các chủ nợ nước ngoài đang tăng hoặc giảm tốc mua Trái phiếu Mỹ sẽ là điểm dữ liệu quan trọng cho cả thị trường Forex và thị trường lãi suất.

Ba kịch bản thị trường đang tính đến

Dựa trên phân tích trên, có thể phác thảo ba kịch bản mà dòng tiền có thể đi qua từ nay đến cuối 2026.

Kịch bản thứ nhất là “điều chỉnh có kiểm soát,” với xác suất khoảng 45%: DXY dao động trong vùng 96 đến 100, vàng và franc Thụy Sĩ duy trì đà tăng nhưng với biến động hai chiều lớn hơn. Đây là kịch bản xảy ra nếu đàm phán thương mại với các đối tác lớn đạt được thỏa thuận đủ để giảm bất ổn, Fed cắt giảm lãi suất từ từ và thị trường Trái phiếu Mỹ không có sự kiện mất thanh khoản đột ngột.

Kịch bản thứ hai là “gia tốc xu hướng,” với xác suất khoảng 35%: nếu Chủ tịch Fed mới Kevin Warsh thực sự theo đuổi chính sách nới lỏng tích cực, nếu dữ liệu TIC tháng 5 cho thấy dấu hiệu thoái lui từ các chủ nợ nước ngoài, hoặc nếu xung đột địa chính trị leo thang thêm, DXY có thể kiểm tra lại vùng 93 đến 95, vàng hướng tới 5.000 USD/oz mà JPMorgan dự báo cho cuối 2026, và franc Thụy Sĩ tiếp tục là đồng tiền được tìm kiếm.

Kịch bản thứ ba là “phục hồi kỹ thuật,” với xác suất khoảng 20%: nếu Tòa án Tối cao Mỹ bãi bỏ phần lớn gói thuế quan, nếu tín hiệu đàm phán Iran tích cực hơn mong đợi và nếu kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng dương, một đợt “short squeeze” kỹ thuật có thể đẩy DXY về vùng 100 đến 102. Tuy nhiên, ngay cả trong kịch bản này, các vấn đề cấu trúc dài hạn về tín nhiệm địa chính trị và cán cân nợ sẽ không biến mất và sẽ tiếp tục gây áp lực sau đợt phục hồi ngắn hạn.

Câu hỏi thực sự mà thị trường đang hỏi

Câu hỏi mà thị trường Forex thực sự đang phải trả lời không phải là “đô la có sụp đổ không?” Câu trả lời gần như chắc chắn là không, ít nhất không phải trong vài năm tới, bởi vì không có một đồng tiền thay thế nào sở hữu đủ thanh khoản, chiều sâu thị trường và mạng lưới tin tưởng để tiếp quản vai trò trung tâm của đô la trong thương mại và tài chính toàn cầu.

Câu hỏi thực sự là: “Tốc độ xói mòn của đặc quyền thái quá đang tăng tốc hay chậm lại?” Và từ mọi dữ liệu đang sẵn có, câu trả lời dường như là đang tăng tốc. Không phải tốc độ đủ để gây ra khủng hoảng trong năm nay, nhưng đủ để thay đổi cấu trúc rủi ro dài hạn của tài sản định danh bằng đô la theo cách mà các nhà đầu tư dài hạn, từ quỹ lương hưu đến ngân hàng trung ương, không thể bỏ qua.

Điểm cuối cùng cần ghi nhớ: trong mọi chu kỳ tài chính lớn trong lịch sử, từ sự nổi lên của đồng đô la thay thế bảng Anh sau Thế chiến II đến sự sụp đổ của hệ thống Bretton Woods vào đầu thập niên 1970, thị trường Forex là nơi đầu tiên phát ra tín hiệu trước khi sự thay đổi trở nên hiển nhiên với tất cả mọi người.

Những gì đang xảy ra với DXY, với vàng và với tín nhiệm địa chính trị của Mỹ hiện nay chính xác là loại tín hiệu đó, dù câu chuyện cuối cùng sẽ đến đâu vẫn còn cần thêm nhiều chương tiếp theo mới có thể trả lời.

Lời kết

Có một nghịch lý đáng suy nghĩ ở đây: Mỹ chi hàng trăm tỷ đô la mỗi năm cho ngân sách quốc phòng để bảo vệ vị thế siêu cường, nhưng lại cắt giảm chưa đầy 1% ngân sách liên bang dành cho viện trợ nước ngoài, một khoản đầu tư từng tạo ra nền tảng cho vị thế đó.

Trong hơn 80 năm qua, địa vị siêu cường kinh tế và địa vị đồng tiền dự trữ toàn cầu của đô la đã củng cố lẫn nhau, như Hội đồng Đại Tây Dương nhận định. Tách rời hai thứ này là điều mà không có học thuyết nào trong 80 năm ấy từng thử, và thị trường Forex, với tốc độ phản ứng nhanh nhất trong mọi thị trường tài chính, đang đặt giá cho thử nghiệm đó theo thời gian thực.

Đồng đô la sẽ không sụp đổ trong một sớm một chiều. Nhưng một đồng đô la đang trôi dần qua chu kỳ mất tín nhiệm cấu trúc vẫn có thể tạo ra những tác động rất thực tế và rất sắc bén lên từng cặp tỷ giá, từng danh mục đầu tư và từng quyết định giao dịch mà bất kỳ nhà đầu tư nào phải đưa ra mỗi ngày.

Nguồn tham khảo

1. https://www.ebc.com/forex/what-is-a-bond-vigilante-and-why-does-it-matter
2. https://news.gallup.com/poll/707945/china-edges-past-global-approval-ratings.aspx
3. https://foreignpolicy.com/2026/05/04/trump-soft-power-usa/
4. https://home.treasury.gov/data/treasury-international-capital-tic-system
5. https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0448
6. https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0342
7. https://home.treasury.gov/news/press-releases/sb0365
8. https://www.congress.gov/crs-product/RS22331
9. https://legalclarity.org/who-are-the-major-foreign-holders-of-treasury-securities/
10. https://www.lambdafin.com/articles/foreign-holdings-us-treasuries-by-country
11. https://deenazaidi.com/who-holds-us-debt-foreign-treasury-holders-2025
12. https://www.brookings.edu/articles/is-the-united-states-exorbitant-privilege-in-trouble/
13. https://robinjbrooks.substack.com/p/the-us-exorbitant-privilege
14. https://fortune.com/2025/03/30/us-debt-deficits-exorbitant-privilege-dollar-treasury-bonds/
15. https://www.library.hbs.edu/working-knowledge/dollar-is-still-king-but-treasury-bonds-have-lost-their-crown
16. https://www.realclearmarkets.com/articles/2026/03/23/the_dollars_strength_has_little_to_do_with_exorbitant_privilege_1171929.html
17. https://www.atlanticcouncil.org/content-series/atlantic-council-strategy-paper-series/why-the-us-cannot-afford-to-lose-dollar-dominance/
18. https://global.chinadaily.com.cn/a/202505/26/WS6833c58da310a04af22c173f.html
19. https://www.cnbc.com/2026/02/13/safe-haven-currencies-might-not-be-so-safe-after-a-volatile-year-heres-how-the-market-is-rethinking-the-swiss-franc-dollar-and-yen
20. https://www.cnbc.com/2026/01/28/swiss-franc-us-dollar-price-fx-exchange-rate-trump-switzerland-snb-currency
21. https://www.ecb.europa.eu/press/financial-stability-publications/fsr/special/html/ecb.fsrart202511_01~fdf147a04a.en.html
22. https://cepr.org/voxeu/columns/recent-patterns-global-risk-behaviour-financial-markets
23. https://finance.yahoo.com/news/dollar-faces-pressure-trump-fresh-041743074.html
24. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1062976925000171
25. https://www.oxfamamerica.org/explore/issues/making-foreign-aid-work/what-do-trumps-proposed-foreign-aid-cuts-mean/
26. https://www.cnn.com/2026/02/04/world/lancet-usaid-global-aid-cuts-intl
27. https://www.cgdev.org/blog/update-lives-lost-usaid-cuts
28. https://sites.lsa.umich.edu/mje/2025/05/13/op-ed-the-devastating-impacts-of-the-usaid-pullout-on-africa/
29. https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2025/754481/EXPO_BRI(2025)754481_EN.pdf
30. https://www.globalpolicyjournal.com/blog/20/03/2025/consequences-and-implications-international-development-assistance-sector-closure
31. https://www.cfr.org/books/marshall-plan
32. https://www.cfr.org/ten-best-ten-worst-us-foreign-policy-decisions/marshall-plan/
33. https://www.brookings.edu/books/the-marshall-plan-and-the-shaping-of-american-strategy/
34. https://www.csis.org/analysis/marshall-plan-70-what-we-must-remember-and-what-we-must-do-future
35. https://www.loc.gov/exhibits/marshall/marsh-overview.html