Lời nói đầu:Mỹ và Trung Quốc nối lại đối thoại cấp cao trước thềm cuộc gặp dự kiến vào tháng 9. Hai bên thảo luận về đất hiếm, nông sản, thuế quan, AI và các biện pháp hạn chế mới, trong bối cảnh thỏa thuận đình chiến thương mại tiếp tục đối mặt nhiều thách thức.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết ông đã có cuộc gọi với phía Trung Quốc ngày 30/7 cùng Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer để chuẩn bị cho cuộc gặp dự kiến vào tháng 9 giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Trung Quốc.
Trong trao đổi này, phía Mỹ nhấn mạnh kỳ vọng Bắc Kinh phải thực hiện đầy đủ cam kết về đất hiếm và nông sản Mỹ, đồng thời bàn về việc triển khai các Trade and Investment Boards như một cơ chế nhằm thúc đẩy tiến triển cụ thể hơn trong quan hệ kinh tế song phương.
Theo Reuters, đây là cuộc tiếp xúc trực tiếp đầu tiên kể từ hội nghị tại Bắc Kinh hồi tháng 5, nơi hai bên từng tạo ra một số khuôn khổ hợp tác mới và phía Trung Quốc cam kết mua thêm máy bay Boeing cùng các mặt hàng nông sản Mỹ. Tuy nhiên, phía Mỹ cho rằng việc thực thi các cam kết đó mới chỉ diễn ra một phần, trong khi trạng thái đình chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn còn rất mong manh.
Reuters cũng cho biết trong các vòng tiếp xúc trước đó, hai bên từng bàn về thuế quan, đất hiếm và cả TikTok, cho thấy chuỗi đối thoại này đã kéo dài qua nhiều vòng thương lượng khác nhau.
Ở chiều ngược lại, phía Trung Quốc bày tỏ quan ngại về các biện pháp hạn chế mới của Mỹ.
Theo bản tin của Reuters dẫn lại Xinhua, phía Trung Quốc cho biết đã nêu “quan ngại nghiêm trọng” về các động thái gần đây của Washington, trong đó có các mức thuế mới và các rào cản thương mại khác. Hai bên sau đó đồng ý tiếp tục sử dụng khuôn khổ tham vấn kinh tế và thương mại để tăng cường liên lạc, củng cố lòng tin và giảm hiểu lầm. Reuters cũng lưu ý rằng căng thẳng mới đang xuất hiện đúng lúc hai bên còn đang thảo luận về việc hạ thuế với khoảng 30 tỷ USD hàng hóa.
Các điểm nóng không chỉ dừng ở thương mại truyền thống.
Reuters ngày 28/7 cho biết chính quyền Trump đã áp dụng lệnh cấm đối với các mẫu robot hình người và robot bốn chân mới của Trung Quốc, cùng các bộ nghịch lưu điện kết nối, với lý do bảo vệ an ninh quốc gia, giảm nguy cơ tấn công mạng, rò rỉ dữ liệu và bảo vệ chuỗi cung ứng phục vụ AI cùng hạ tầng trọng yếu. Cùng lúc đó, Washington cũng lo ngại về các mô hình AI mở của Trung Quốc và khả năng xâm phạm sở hữu trí tuệ, trong khi phía Trung Quốc phản ứng trước các cáo buộc này bằng giọng điệu phản đối mạnh mẽ hơn.
Ngoài ra, bức tranh địa chính trị rộng hơn cũng đang đè nặng lên quan hệ Mỹ Trung.
Reuters cho biết Washington gần đây còn cảnh báo về khả năng Trung Quốc hỗ trợ Iran trong xung đột, trong khi một số bản tin khác ghi nhận các cáo buộc liên quan đến việc Tehran có thể nhận vũ khí phòng không do Trung Quốc sản xuất. Trong bối cảnh đó, cuộc gọi ngày 30/7 chưa tạo ra đột phá mới, nhưng nó cho thấy cả hai bên vẫn muốn giữ kênh đối thoại mở trước mốc tháng 9, giữa lúc các điểm nóng về thuế quan, đất hiếm, AI và chuỗi cung ứng vẫn tiếp tục chồng lấn lên nhau.
Nguồn: Bloomberg