Giá vàng tăng vọt 4,48%: CTA ép vị thế bán cùng tín hiệu vĩ mô châm ngòi đà tăng mạnh

【Hình 1: Minh họa diễn biến thị trường vàng】

Giá vàng giao ngay trong ngày 5/8 đã tăng mạnh 188 USD, tương đương 4,48%, chốt phiên ở mức 4.246,79 USD/ounce. Đây là mức tăng trong một ngày lớn nhất kể từ tháng 2, đồng thời cũng là mức đóng cửa cao nhất kể từ ngày 18/6.

Ba tín hiệu vĩ mô quan trọng đồng loạt xuất hiện trong cùng ngày. Báo cáo ADP cho thấy số việc làm mới khu vực tư nhân của Mỹ trong tháng 7 chỉ đạt 44.000, thấp hơn rất nhiều so với kỳ vọng của thị trường. Bên cạnh đó, Tổng thống Donald Trump cho biết tiến triển trong các cuộc đàm phán với Iran là "rất tích cực", đồng thời khẳng định eo biển Hormuz sẽ "sớm" được mở lại, khiến giá dầu WTI lao dốc 5,5% trong ngày. Chỉ số USD Index cũng giảm xuống dưới mốc 100, còn 99,70. Thị trường lãi suất lập tức điều chỉnh kỳ vọng, xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 giảm mạnh từ gần 70% xuống còn 56%, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm lùi về 4,61%.

Tuy nhiên, dữ liệu việc làm suy yếu và căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt chỉ đóng vai trò là chất xúc tác ban đầu. Mức tăng đột biến 4,48% của vàng không hoàn toàn xuất phát từ các yếu tố cơ bản.

Tính từ đỉnh 5.595 USD hồi tháng 1 đến cuối tháng 6, giá vàng đã giảm khoảng 24%, khiến các quỹ CTA (Commodity Trading Advisors) liên tục gia tăng vị thế bán khống theo xu hướng giảm. Khi giá vàng vượt ngưỡng kỹ thuật quan trọng 4.200 USD trong ngày 5/8, nơi hội tụ của đường xu hướng giảm và đường trung bình động 50 ngày, hàng loạt lệnh mua bù để đóng vị thế bán được kích hoạt theo cơ chế giao dịch thuật toán, tạo nên hiệu ứng dây chuyền.

Nói cách khác, đợt tăng này chủ yếu là một đợt "short squeeze", khi các vị thế bán bị buộc phải mua lại để cắt lỗ, chứ không phải là làn sóng mua mới từ phía nhà đầu tư.

Theo dữ liệu từ Goldman Sachs, tại thời điểm đó các quỹ CTA vẫn duy trì vị thế bán ròng đối với vàng. Khi giá vượt các ngưỡng kỹ thuật, mô hình giao dịch tự động đồng loạt kích hoạt lệnh đóng vị thế bán, tạo nên vòng phản hồi tích cực khiến giá tiếp tục tăng nhanh.

Trong khi đó, số liệu từ CFTC cho thấy lượng vị thế mua ròng của các quỹ quản lý trên thị trường vàng COMEX lại liên tục suy giảm trong quá trình phục hồi. Điều này phản ánh rằng các tổ chức đầu tư chủ động chưa tích cực mở vị thế mua mới, đồng nghĩa sau khi hiệu ứng ép vị thế bán kết thúc, thị trường có thể đối mặt với khoảng trống lực mua đáng kể.

Ở góc độ trung hạn, lực mua từ các ngân hàng trung ương và các quỹ ETF vẫn đóng vai trò hỗ trợ cho giá vàng.

Trong quý II/2026, các ngân hàng trung ương trên toàn cầu đã mua ròng 289 tấn vàng, tăng 62% so với cùng kỳ năm trước. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã có 20 tháng liên tiếp mua ròng vàng, trong khi Ba Lan, Hàn Quốc cùng nhiều quốc gia khác cũng tiếp tục gia tăng dự trữ. Dòng vốn vào các quỹ ETF vàng đã quay trở lại ở mức vừa phải, nhưng quy mô này vẫn chưa đủ để lý giải mức tăng mạnh chỉ trong một phiên giao dịch.

Hiện tại, thị trường gần như đã phản ánh hết tác động của báo cáo ADP yếu và đang định giá theo kịch bản tương đối bi quan đối với thị trường lao động.

Nếu báo cáo Nonfarm Payrolls công bố vào thứ Sáu thấp hơn 44.000, xác suất Fed tăng lãi suất có thể tiếp tục giảm xuống dưới 45%, qua đó mở ra khả năng giá vàng hướng tới vùng 4.350 USD/ounce.

Nếu số liệu phù hợp với kỳ vọng của thị trường, dao động trong khoảng 60.000 đến 80.000, giá vàng nhiều khả năng sẽ đi ngang trong vùng 4.200 đến 4.250 USD/ounce.

Ngược lại, nếu số việc làm mới vượt 120.000, vàng có thể điều chỉnh và đánh mất khoảng một nửa mức tăng đạt được trong ngày 5/8.

Nhìn chung, đợt tăng mạnh của vàng ngày 5/8 là kết quả của sự cộng hưởng giữa các tín hiệu vĩ mô và làn sóng ép vị thế bán của các quỹ CTA, trong đó việc phá vỡ ngưỡng kỹ thuật đóng vai trò là chất xúc tác trực tiếp.

Liệu xu hướng này có thể phát triển thành một chu kỳ tăng bền vững hay không sẽ phụ thuộc vào việc các quỹ đầu tư chủ động có tiếp tục gia tăng vị thế mua hay không, đồng thời còn chịu ảnh hưởng lớn từ các dữ liệu Nonfarm Payrolls và CPI sắp công bố.

Nếu dòng vốn chủ động tiếp tục đứng ngoài, trong khi dữ liệu việc làm và lạm phát vẫn duy trì sức mạnh, thì đợt tăng vừa qua nhiều khả năng chỉ là một nhịp phục hồi kỹ thuật ngắn hạn và giá vàng sẽ quay trở lại trạng thái dao động.

Trong ngắn hạn, diễn biến của lãi suất, đồng USD và tình hình địa chính trị vẫn sẽ là ba yếu tố then chốt quyết định xu hướng của thị trường. Nhà đầu tư nên theo dõi sát sao biến động vị thế trên thị trường cùng các dữ liệu kinh tế vĩ mô sắp được công bố.

Cảnh báo rủi ro: Những quan điểm, phân tích, nghiên cứu, mức giá hoặc các thông tin nêu trên chỉ mang tính chất bình luận thị trường và tham khảo chung, không đại diện cho lập trường của nền tảng này. Nhà đầu tư tự chịu mọi rủi ro phát sinh từ việc sử dụng các thông tin trên và cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định giao dịch.