Thị trường lao động Mỹ thách thức kỳ vọng, đồng USD chịu áp lực từ dữ liệu mới

Một loạt dữ liệu kinh tế quan trọng được công bố rạng sáng nay 30/01 theo giờ Việt Nam đã vẽ nên bức tranh phức tạp về nền kinh tế Mỹ: thị trường lao động kiên cường bất chấp dự báo giảm nhiệt, trong khi Fed quyết định tạm dừng chu kỳ cắt giảm lãi suất và Bộ Tài chính gia tăng sự giám sát với các đối tác thương mại.

Sáng nay 30/01/2026 theo giờ Việt Nam, thị trường tài chính toàn cầu đón nhận một loạt dữ liệu kinh tế then chốt từ Hoa Kỳ, cung cấp những manh mối quan trọng về sức khỏe nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vừa kết thúc cuộc họp chính sách, số liệu về đơn xin trợ cấp thất nghiệp tuần gần nhất tiếp tục củng cố hình ảnh một thị trường lao động kiên cường, trong khi báo cáo bán niên về chính sách ngoại hối của Bộ Tài chính Mỹ hé lộ những căng thẳng thương mại tiềm ẩn.

Bức tranh tổng thể cho thấy một nền kinh tế đang chuyển mình với tốc độ tăng trưởng việc làm chậm lại nhưng ổn định, đủ để Fed tự tin tạm dừng chu kỳ nới lỏng tiền tệ và chuyển sang thế quan sát. Tuy nhiên, những rạn nứt chính trị trong chính trường Mỹ và làn sóng bảo hộ thương mại đang tạo ra những yếu tố bất định mới cho triển vọng kinh tế vĩ mô.

Thị trường lao động Mỹ: Sức bền trước thử thách

Dữ liệu mới nhất từ Bộ Lao động Mỹ cho thấy số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu (Initial Jobless Claims) trong tuần kết thúc vào ngày 24/01/2026 đứng ở mức 209,000. Con số này giảm nhẹ 1,000 đơn so với tuần trước đó, tuần được điều chỉnh lên 210,000 từ 200,000 ban đầu, nhưng vẫn cao hơn so với dự báo 206,000 của giới phân tích.

Điểm đáng chú ý là mức 209,000 này đã được duy trì ổn định trong ba tuần gần nhất và gần như không thay đổi so với cùng kỳ năm ngoái là 210,000. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tiếp tục (Continuing Claims) cũng giảm xuống 1,827,000 trong tuần kết thúc ngày 17/01, thấp hơn so với con số 1,865,000 của tuần trước và dự báo 1,860,000.

Chủ tịch Fed Jerome Powell đã mô tả tình hình này là “một tình huống rất khó khăn và khá bất thường”, khi tốc độ tăng trưởng việc làm đã giảm mạnh trong năm qua nhưng tỷ lệ thất nghiệp vẫn ổn định. Ông Powell nhận định: “Chúng ta vẫn còn một số căng thẳng giữa việc làm và lạm phát, nhưng mức độ căng thẳng đã giảm bớt so với trước đây”.

Phân tích từ KPMG chỉ ra rằng năm 2025 chứng kiến “một cơn bão hoàn hảo” tác động tiêu cực đến việc làm. Sự không chắc chắn gia tăng do các thông báo thuế quan liên tục khiến doanh nghiệp trì hoãn quyết định đầu tư lớn, bao gồm cả việc tuyển dụng.

Thuế quan cũng làm giảm biên lợi nhuận, đặc biệt ở các lĩnh vực chịu ảnh hưởng nhiều nhất như sản xuất - ngành đã mất 72,000 việc làm từ tháng 5 đến tháng 12/2025.

Một yếu tố then chốt khác là sự sụt giảm lao động nhập cư, vốn đã hạn chế tuyển dụng trong các lĩnh vực phụ thuộc nhiều vào nhóm lao động này như chăm sóc, xây dựng, giải trí và nông nghiệp.

Nghiên cứu kinh tế cho thấy lao động nhập cư và lao động bản địa có xu hướng bổ trợ cho nhau hơn là thay thế nhau. Sự thiếu hụt lao động nhập cư gây tổn hại đến toàn bộ hệ sinh thái kinh tế - tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm lao động bản địa đã tăng lên ở những khu vực có số lượng trục xuất lớn nhất trong thập kỷ 2010.

KPMG dự báo việc làm sẽ ổn định trở lại phần nào trong năm 2026, với mức tăng đủ để ổn định tỷ lệ thất nghiệp ở khoảng 4.5%, trước khi giảm dần vào năm 2027. Mức “hòa vốn” về số lượng việc làm cần thiết để giữ tỷ lệ thất nghiệp ổn định đã giảm trong năm qua, do các biện pháp hạn chế nhập cư và số lượng người nghỉ hưu tăng đã làm giảm nguồn cung lao động.

Quyết định chính sách của Fed: Bước ngoặt trong chu kỳ tiền tệ

Trong cuộc họp kết thúc ngày 28/01, Fed đã quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3.5% - 3.75%, chấm dứt ba lần cắt giảm liên tiếp được thực hiện trong các tháng gần đây. Quyết định này được thông qua với tỷ lệ 10-2 phiếu thuận, cho thấy sự đồng thuận tương đối cao trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC).

Tuy nhiên, hai Thống đốc do Tổng thống Trump bổ nhiệm đã bỏ phiếu phản đối và kêu gọi một lần giảm lãi suất thêm 0.25 điểm phần trăm. Đó là Thống đốc Stephen Miran - người sẽ kết thúc nhiệm kỳ tạm thời vào thứ Bảy tới - và Thống đốc Christopher Waller, một trong những ứng cử viên tiềm năng kế nhiệm Chủ tịch Powell.

Bối cảnh chính trị xung quanh quyết định này đặc biệt phức tạp. Chủ tịch Jerome Powell chỉ còn hai cuộc họp nữa trước khi kết thúc nhiệm kỳ 8 năm đầy sóng gió. Gần đây, ông Powell phải đối mặt với trát triệu tập từ Bộ Tư pháp Mỹ liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed trị giá 2.5 tỷ USD tại Washington.

Trong một tuyên bố, ông Powell thẳng thắn cho rằng các hành động từ phía Nhà Trắng, bao gồm cả cuộc điều tra của Bộ Tư pháp, chính là “nỗ lực nhằm kiểm soát chính sách tiền tệ của Fed”. Dù các đời Tổng thống trước cũng từng gây áp lực lên Fed, song chưa từng có tiền lệ nào mang tính công khai và quyết liệt như dưới thời ông Trump.

Fed cũng đã xóa bỏ câu cảnh báo trước đây về nguy cơ thị trường lao động suy yếu mạnh hơn áp lực lạm phát. Đây là một dấu hiệu cho thấy cơ quan này đánh giá tình hình hiện tại đang cân bằng hơn giữa hai mục tiêu kép là ổn định giá cả và toàn dụng lao động.

Về lạm phát, mặc dù đã hạ nhiệt so với mức đỉnh 40 năm hồi 2022, lạm phát hiện vẫn duy trì quanh mốc 3%, cao hơn mục tiêu dài hạn 2% mà Fed đặt ra. Một số thành viên FOMC tỏ ra thận trọng và cho rằng các đợt cắt giảm lãi suất nên được dừng lại hoặc hoãn lại cho đến khi có bằng chứng chắc chắn rằng giá cả đang thật sự hạ nhiệt.

KPMG dự báo lạm phát cốt lõi PCE sẽ đạt đỉnh ở mức 2.7% và duy trì gần mức đó trong phần lớn thời gian của năm 2026. Các chuyên gia KPMG chỉ ra rằng một phần của sự suy giảm lạm phát gần đây là do dữ liệu bị mất trong thời gian chính phủ đóng cửa.

Cục Thống kê Lao động (BLS) đã ghi nhận mức lạm phát bằng 0 cho nhiều hạng mục trong tháng 10, bao gồm chi phí nhà ở - một yếu tố quan trọng và khó có thể được điều chỉnh đầy đủ cho đến tháng 4.

Báo cáo Ngoại hối của Bộ Tài chính: Gia tăng giám sát các đối tác thương mại

Cùng thời điểm này, Bộ Tài chính Mỹ đã công bố Báo cáo Bán niên về Chính sách Kinh tế Vĩ mô và Ngoại hối của Các Đối tác Thương mại Lớn, một tài liệu có thể định hình chính sách thương mại trong những tháng tới.

Báo cáo kết luận rằng không có đối tác thương mại lớn nào của Mỹ thao túng tỷ giá để ngăn cản điều chỉnh cán cân thanh toán hiệu quả hoặc giành lợi thế cạnh tranh không công bằng trong bốn quý tính đến tháng 6/2025.

Tuy nhiên, mười nền kinh tế được đưa vào “Danh sách Giám sát” của Bộ Tài chính, bao gồm: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Singapore, Việt Nam, Đức, Ireland và Thụy Sĩ.

Đáng chú ý, Trung Quốc được xác định là nổi bật trong số các đối tác thương mại lớn về sự thiếu minh bạch trong chính sách và thực tiễn tỷ giá hối đoái. Báo cáo nêu rõ: “Sự thiếu minh bạch này sẽ không ngăn cản Bộ Tài chính chỉ định Trung Quốc là nước thao túng tiền tệ nếu bằng chứng có sẵn cho thấy họ can thiệp thông qua các kênh chính thức hoặc không chính thức để chống lại sự tăng giá của Nhân dân tệ trong tương lai”.

Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố đang tăng cường phân tích về chính sách tiền tệ của các đối tác thương mại. Cụ thể, bên cạnh việc đánh giá liệu một đối tác thương mại có tham gia can thiệp tỷ giá một chiều và liên tục như yêu cầu theo Đạo luật 2015, Bộ Tài chính hiện đang giám sát rộng hơn mức độ các nền kinh tế can thiệp để chống lại áp lực mất giá cũng như áp lực tăng giá.

Bộ cũng tăng cường cảnh giác với các chính sách khác ngoài can thiệp ngoại hối được sử dụng bởi các đối tác thương mại lớn của Mỹ có thể ảnh hưởng đến thị trường ngoại hối, chẳng hạn như sử dụng kiểm soát vốn, các biện pháp vĩ mô thận trọng và thông qua các phương tiện đầu tư của chính phủ khác như quỹ hưu trí chính phủ.

Các chỉ số kinh tế bổ sung và bức tranh tổng thể

Cùng với dữ liệu về việc làm và quyết định của Fed, một loạt chỉ số kinh tế khác cũng được công bố sáng nay, góp phần hoàn thiện bức tranh vĩ mô của nền kinh tế Mỹ.

Cán cân thương mại hàng hóa và dịch vụ của Mỹ tháng 11/2025 thâm hụt 56.8 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với mức thâm hụt 29.2 tỷ USD của tháng trước và vượt xa dự báo 40.5 tỷ USD.

Trong khi đó, đơn đặt hàng nhà máy tháng 11 tăng 2.7%, phục hồi mạnh mẽ từ mức giảm 1.2% của tháng trước và vượt xa kỳ vọng tăng 1.6% của thị trường. Tồn kho bán buôn tháng 11 tăng 0.2%, phù hợp với dự báo.

Phân tích của KPMG mô tả nền kinh tế Mỹ hiện nay mang “hai khuôn mặt” đối lập. Một mặt, sự bùng nổ AI và sự giàu có mà nó tạo ra đã thúc đẩy toàn bộ nền kinh tế tiến lên nhưng không mang lại những khoản đầu tư và việc làm khác. Các công ty đã ngừng tuyển dụng và cắt giảm việc làm khi sự không chắc chắn gia tăng, giữa những thay đổi trong chính sách thương mại và nhập cư.

Sự bất bình đẳng cũng trở nên trầm trọng hơn khi vận mệnh của nền kinh tế tập trung vào ít công ty và hộ gia đình hơn. Nghiên cứu gần đây của Ngân hàng Dự trữ Liên bang Dallas cho thấy 20% người có thu nhập cao nhất chiếm kỷ lục 57% chi tiêu tiêu dùng trong nửa đầu năm 2025. 80% còn lại đang vật lộn để đáp ứng các nhu cầu cơ bản.

Tác động thị trường và triển vọng cho đồng USD

Quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed, vốn được các nhà đầu tư dự đoán từ trước, hầu như không gây ảnh hưởng gì đến thị trường. Các chỉ số chứng khoán chính hầu như không thay đổi, và lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm chuẩn tăng nhẹ lên 4.25% từ mức 4.224% hôm thứ Ba.

Tình hình chính trị hiện nay có nguy cơ làm thay đổi cách thức hoạt động của FOMC. William English, cựu chuyên gia kinh tế cấp cao của Fed, nhận định: “Thông thường, Cục Dự trữ Liên bang là một thể chế hoạt động theo kiểu đồng thuận”. Nhưng với những rủi ro chính trị gia tăng và nhiệm kỳ của ông Powell sắp kết thúc, ông lo ngại “mọi người đang cố chấp hơn so với trước đây”.

Thống đốc Christopher Waller, một trong bốn ứng cử viên cuối cùng cho vị trí chủ tịch Fed, đã phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất ngày 28/01. Các nhà phân tích cho rằng, việc bỏ phiếu phản đối có thể là điều kiện tiên quyết để duy trì khả năng đắc cử của ông, dù cơ hội thắng cử được đánh giá là rất thấp.

Trong bối cảnh này, đồng USD có thể tiếp tục được hỗ trợ bởi sự tạm dừng trong chu kỳ cắt giảm lãi suất của Fed và dữ liệu thị trường lao động tương đối kiên cường. Tuy nhiên, những rủi ro chính trị nội bộ và căng thẳng thương mại tiềm ẩn được nêu trong báo cáo ngoại hối của Bộ Tài chính có thể hạn chế đà tăng của đồng bạc xanh.

Thị trường trái phiếu cũng đang trở nên nhạy cảm hơn; các nhà đầu tư không mặn mà với những gì Fed đang thực hiện. Lợi suất trái phiếu đã tăng lên kể từ khi Fed nối lại chu kỳ cắt giảm. Điều này đáng lo ngại trên nhiều phương diện, bao gồm cả bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang. Vàng đã lấy lại vị thế là nơi trú ẩn an toàn với cái giá phải trả là trái phiếu kho bạc Mỹ.

Kết luận

Bức tranh kinh tế Mỹ đầu năm 2026 hiện lên với những đường nét phức tạp và đôi khi mâu thuẫn. Thị trường lao động tiếp tục thể hiện sức bền đáng kinh ngạc với số đơn xin trợ cấp thất nghiệp duy trì ở mức thấp lịch sử, cung cấp cho Fed không gian để tạm dừng chu kỳ nới lỏng tiền tệ. Tuy nhiên, dưới bề mặt ổn định đó, những dòng chảy ngầm đang chuyển động mạnh mẽ.

Sự chia rẽ chính trị chưa từng có đang thách thức tính độc lập của Fed, trong khi chính sách thương mại “Nước Mỹ trên hết” tiếp tục định hình lại mối quan hệ với các đối tác toàn cầu. Sự phân hóa ngày càng sâu sắc trong nền kinh tế - giữa các ngành công nghiệp công nghệ cao hưởng lợi từ làn sóng AI và các lĩnh vực truyền thống chịu áp lực từ thuế quan và hạn chế nhập cư, đang tạo ra một thực tế kinh tế hai tốc độ.

Trong những tháng tới, thị trường sẽ theo dõi sát sao không chỉ các chỉ số kinh tế vĩ mô truyền thống mà còn cả những diễn biến chính trị trong cuộc chuyển giao lãnh đạo tại Fed và các cuộc đàm phán thương mại với những nước nằm trong “Danh sách Giám sát” của Bộ Tài chính.

Sự tương tác giữa các yếu tố kinh tế, chính trị và địa chính trị này sẽ quyết định không chỉ triển vọng của đồng USD mà còn cả hướng đi của nền kinh tế toàn cầu trong năm 2026 đầy thử thách.