Phố Wall đặt cược mạnh vào kinh tế Mỹ: Dow Jones lao tới mốc 50.000 điểm dù việc làm tăng yếu

Trong một nghịch lý đáng chú ý của thị trường tài chính, tâm lý “ly nửa đầy” đang giúp chỉ số Dow Jones hướng đến mốc kỷ lục 50.000 điểm, bất chấp những con số việc làm ảm đạm nhất kể từ năm 2003 và những cảnh báo về định giá quá mức.

Bất chấp một báo cáo việc làm tháng 12/2025 đầy thất vọng với chỉ 50.000 việc làm mới được tạo ra - thấp hơn gần 1/3 so với kỳ vọng - Phố Wall đã chọn cách phản ứng bằng một làn sóng lạc quan mạnh mẽ. Chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng điểm ấn tượng, tiến sát mốc lịch sử 50.000 điểm trong những phiên giao dịch đầu tháng 1/2026, đánh dấu khởi đầu năm tốt nhất kể từ năm 2003. Sự tự tin này không phải là một phản ứng cảm tính mà xuất phát từ một cách diễn giải tinh tế hơn về dữ liệu kinh tế hỗn hợp, niềm tin vào chính sách hỗ trợ và những tín hiệu kỹ thuật quan trọng từ thị trường trái phiếu.

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp bức tranh toàn diện về động lực đang đưa thị trường Mỹ lên những đỉnh cao mới trong bối cảnh đầy thách thức.

Báo cáo việc làm tháng 12/2025

Báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 12/2025 của Bộ Lao động Mỹ, công bố vào ngày 9 tháng 1 năm 2026, đã vẽ nên một bức tranh phức tạp về thị trường lao động. Số liệu chính thức cho thấy nền kinh tế chỉ bổ sung 50.000 việc làm trong tháng, một con số thấp hơn đáng kể so với dự báo 73.000 việc làm từ giới phân tích. Điều đáng quan ngại hơn là dữ liệu của hai tháng trước đó là tháng 10 và tháng 11 cũng được điều chỉnh giảm mạnh, với tổng số việc làm bị cắt giảm lên tới 76.000.

Nếu nhìn rộng ra cả năm 2025, tổng số việc làm mới được tạo ra chỉ là 584.000. Đây được xác nhận là mức tăng trưởng việc làm hàng năm yếu nhất bên ngoài thời kỳ suy thoái kể từ năm 2003. Khu vực tư nhân, thường là động lực chính của việc làm, còn thể hiện sự yếu kém rõ rệt hơn khi chỉ tăng thêm 37.000 việc làm trong tháng 12.

Các chuyên gia từ nhiều tổ chức tài chính lớn nhận định, sự suy giảm này phần lớn bắt nguồn từ hai yếu tố cấu trúc: sự sụt giảm về mức độ nhập cư và làn sóng sa thải trong khu vực công, thay vì một sự sụp đổ đột ngột trong nhu cầu lao động từ khu vực tư nhân.

Tuy nhiên, ngay trong báo cáo này vẫn tồn tại những điểm tích cực quan trọng mà thị trường nhanh chóng nắm bắt. Tỷ lệ thất nghiệp đã giảm nhẹ xuống còn 4.4%, củng cố quan điểm cho rằng thị trường lao động vẫn có sức chứa nhất định. Hơn nữa, thu nhập trung bình theo giờ tăng 3.8% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sức mua và áp lực tiền lương vẫn được duy trì, một yếu tố hỗ trợ cho tiêu dùng cá nhân - trụ cột của nền kinh tế Mỹ.

Phản ứng nghịch lý của thị trường chứng khoán

Trái ngược với phản ứng bi quan có thể có, thị trường chứng khoán Mỹ ngay lập tức đón nhận báo cáo bằng một đà tăng điểm mạnh mẽ. Chỉ số Dow Jones liên tục được đẩy lên cao, tiến sát cột mốc tâm lý quan trọng 50.000 điểm. Tính đến ngày 12 tháng 1 năm 2026, chỉ số này dao động trong vùng 49.200 - 49.500 điểm, duy trì đà tăng ấn tượng từ những phiên đầu năm. Điều này phản ánh rõ tâm lý “ly nửa đầy” (glass half-full) mà giới đầu tư đang theo đuổi: thay vì tập trung vào con số tuyệt đối về việc làm, họ chú trọng vào chất lượng của báo cáo và những tín hiệu vĩ mô rộng hơn.

Điểm đáng chú ý trong đợt tăng giá này là tính chất lan tỏa rộng rãi của nó. Khác với giai đoạn vài năm trước khi thị trường chủ yếu được dẫn dắt bởi nhóm cổ phiếu công nghệ (Big Tech), lần này, động lực tăng trưởng đến từ các nhóm ngành nhạy cảm với chu kỳ kinh tế.

Theo dữ liệu phân ngành của S&P 500 trong tháng 1/2026, bốn nhóm dẫn đầu về hiệu suất lần lượt là Vật liệu (Materials), Hàng tiêu dùng không thiết yếu (Consumer Discretionary), Công nghiệp (Industrials) và Năng lượng (Energy). Ngược lại, nhóm Công nghệ Thông tin (Information Technology), từng là động cơ tăng trưởng chính, lại xếp thứ hai từ dưới lên, chỉ tốt hơn mỗi nhóm Tiện ích (Utilities).

Sự luân chuyển vốn mạnh mẽ này cho thấy các nhà đầu tư đang đặt cược vào một kịch bản tăng trưởng kinh tế rộng khắp và bền vững, nơi lợi nhuận doanh nghiệp được hỗ trợ bởi hoạt động kinh tế tổng thể thay vì chỉ phụ thuộc vào một vài lĩnh vực công nghệ. Các chuyên gia từ T. Rowe Price, như bà Blerina Uruçi - Kinh tế trưởng về Mỹ, cũng ủng hộ quan điểm này khi nhận định: “Chúng ta đang chứng kiến tăng trưởng thực và danh nghĩa bền vững tại Mỹ, và lịch sử cho thấy thị trường chứng khoán sẽ biểu hiện tốt trong môi trường này.”

Tín hiệu từ thị trường trái phiếu

Song hành với sự lạc quan trên thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu cũng đang phát ra những tín hiệu quan trọng củng cố cho kỳ vọng tăng trưởng. Đường cong lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đang có xu hướng "dốc lên" (steepening yield curve) một cách rõ rệt. Hiện tượng này xảy ra khi chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu dài hạn (ví dụ: kỳ hạn 10 năm) và trái phiếu ngắn hạn (ví dụ: kỳ hạn 2 năm) mở rộng.

Cụ thể, từ cuối tháng 7 năm 2025 đến nay, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm đã giảm hơn 0.4 điểm phần trăm, xuống còn khoảng 3.5%. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm lại có mức giảm nhỏ hơn nhiều, chưa đến 0.2 điểm phần trăm, và hiện đang neo ở mức dưới 4.2%.

Sự phân kỳ này chứa đựng nhiều thông điệp. Việc lợi suất ngắn hạn giảm mạnh phản ánh kỳ vọng rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục cắt giảm lãi suất chính sách trong thời gian tới để hỗ trợ nền kinh tế. Trái lại, lợi suất dài hạn giảm ít và duy trì ở mức cao hơn cho thấy các nhà đầu tư kỳ vọng nền tảng tăng trưởng dài hạn vẫn vững chắc, và vẫn tiềm ẩn rủi ro lạm phát hoặc lãi suất có thể tăng trở lại trong tương lai.

Olumide Owolabi, Trưởng nhóm Lãi suất Mỹ tại Neuberger Berman, giải thích: “Tăng trưởng Mỹ đang ở vị thế rất tốt. Sẽ khó để lợi suất dài hạn giảm sâu khi nền kinh tế tăng trưởng ở nhịp độ hiện tại.” Như vậy, đường cong lợi suất dốc lên được xem như một lá phiếu tín nhiệm từ giới đầu tư trái phiếu dành cho triển vọng tăng trưởng trung và dài hạn của nền kinh tế Mỹ.

Các yếu tố chính sách hỗ trợ

Bên cạnh các chỉ số thị trường, những động thái chính sách từ Washington và Fed đang đóng vai trò như chất xúc tác quan trọng cho tâm lý lạc quan.

Về chính sách tài khóa và thương mại, áp lực từ cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 năm 2026 (theo dự kiến) được cho là đang thúc đẩy chính quyền Tổng thống Trump theo đuổi những chính sách thân thiện hơn với tăng trưởng. Gần đây, chính quyền đã đẩy mạnh một chương trình nghị sự về “khả năng chi trả” (affordability agenda), bao gồm việc thu hẹp một số mức thuế quan đã được áp dụng trong giai đoạn chiến tranh thương mại trước đó, đồng thời đề xuất các biện pháp mới nhằm hạ thấp lãi suất thế chấp.

Một đề xuất sáng tạo khác là sử dụng doanh thu từ thuế quan để tài trợ cho các khoản hoàn thuế trực tiếp cho người nộp thuế. Mặc dù ban đầu gặp phải phản ứng thận trọng từ một số đảng viên Cộng hòa trong Quốc hội, ý tưởng này vẫn được một bộ phận nhà đầu tư kỳ vọng sẽ có cơ hội được thông qua.

Ngoài ra, khả năng Tòa án Tối cao có thể ra phán quyết chống lại một số mức thuế quan cụ thể của chính quyền cũng được Phố Wall đón nhận như một yếu tố tích cực, giúp giảm bớt bất ổn chính sách.

Về chính sách tiền tệ, mặc dù thị trường đang kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục chu kỳ nới lỏng với những đợt cắt giảm lãi suất tiếp theo trong năm 2026, có một sự điều chỉnh đáng chú ý trong dự báo từ các ngân hàng lớn. Các định chế như Morgan Stanley, Barclays và Citigroup đã điều chỉnh giảm kỳ vọng, từ ba lần cắt giảm xuống còn hai lần cắt giảm lãi suất trong năm nay.

Goldman Sachs cũng có động thái tương tự khi lùi dự báo về thời điểm và mức độ cắt giảm lãi suất sâu hơn. Điều này phản ánh một nhận thức thực tế hơn về lộ trình của Fed trong bối cảnh nền kinh tế vẫn thể hiện sức mạnh nhất định và lạm phát vẫn là mối quan tâm.

Những dự báo lạc quan thận trọng và các rủi ro tiềm ẩn

Xu hướng chung từ các tổ chức tài chính lớn vẫn nghiêng về sự lạc quan có kiểm soát cho năm 2026. Goldman Sachs dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu đạt 2.8%, cao hơn mức đồng thuận chung 2.5%, và nhận định Mỹ sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng chính. Tổ chức này cũng đã hạ xác suất suy thoái kinh tế Mỹ trong 12 tháng tới xuống còn 20%, một mức khá thấp.

Nhiều chuyên gia từ Bloomberg và CNBC đồng thuận rằng nền kinh tế Mỹ đang trên đường hạ cánh mềm (soft landing) thành công, với lạm phát được kiểm soát và thị trường lao động tuy chậm lại nhưng chưa cho thấy dấu hiệu sụp đổ.

Tuy nhiên, không phải tất cả đều không có điểm dừng. Những cảnh báo về sự tự tin thái quá (overconfidence) đang bắt đầu xuất hiện. Brian Jacobsen, Chiến lược gia Kinh tế trưởng tại Annex Wealth Management, bày tỏ quan ngại: “Tôi nghĩ triển vọng kinh tế là tích cực, nhưng mối lo lớn của tôi là nó đã được định giá sẵn quá mức vào thị trường.” Ông chỉ ra rằng lợi nhuận doanh nghiệp có thể bị tổn thương nếu các công ty bắt đầu đầu tư quá mức, bị thúc đẩy bởi các ưu đãi thuế mới hoặc nỗi sợ bị tụt hậu trong cuộc đua phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).

Các chuyên gia từ Strategas Research cũng lưu ý rằng nhiều chỉ báo tâm lý nhà đầu tư hiện đang ở mức cao, cho thấy thị trường có thể trở nên dễ tổn thương hơn trước các cú sốc bất ngờ.

Tóm lại, câu chuyện thị trường đầu năm 2026 là một minh chứng sống động cho việc các con số đơn lẻ không còn đủ để định hình tâm lý. Phố Wall đang chứng tỏ khả năng nhìn xa hơn các điểm dữ liệu ngắn hạn, đặt cược vào sự phục hồi rộng rãi của nền kinh tế thực, được hỗ trợ bởi chính sách và kỳ vọng vào sức mạnh nội tại dài hạn.

Tuy nhiên, sự lạc quan này đi kèm với một sự thận trọng ngày càng tăng, yêu cầu các nhà đầu tư phải liên tục đánh giá lại các rủi ro về định giá, chính sách và những bất ngờ kinh tế có thể làm đảo lộn kịch bản “ly nửa đầy” hiện tại.