Lời nói đầu:Kỳ vọng cắt giảm lãi suất của Fed đang tan biến khi lạm phát tăng trở lại do chiến sự tại Iran. Lợi suất trái phiếu 10 năm vọt lên gần 4,4%, lãi suất thế chấp 30 năm chạm 6,22% và thị trường bắt đầu đặt cược vào khả năng tăng lãi suất vào tháng 10. Cập nhật chi tiết từ CME FedWatch, Evercore ISI và UBS.
Giá xăng dầu tăng cao do chiến sự tại Iran đã tạo ra một tác động khác có thể ảnh hưởng đến tài chính của nhiều người dân Mỹ: lãi suất cao hơn.

Lãi suất dài hạn đã tăng nhanh kể từ khi chiến tranh nổ ra vào ngày 28 tháng 2, đẩy chi phí vay thế chấp, vay mua ô tô và vay doanh nghiệp lên cao. Khi các chỉ số lạm phát có khả năng tăng trong những tháng tới, triển vọng về việc cắt giảm lãi suất trong năm nay của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang mờ dần. Các nhà đầu tư tại Phố Wall thay vào đó lại thấy khả năng xảy ra một đợt tăng lãi suất thực tế đang gia tăng.
Việc kịch bản tăng lãi suất trở thành một khả năng có thể xảy ra, ngay cả khi hầu hết các nhà kinh tế vẫn cho rằng điều này khó xảy ra, đã đánh dấu một sự đảo chiều mạnh mẽ so với đầu năm nay. Thời điểm đó, các cuộc tranh luận tập trung nhiều hơn vào việc Fed sẽ cắt giảm lãi suất bao nhiêu lần thay vì liệu họ có thực hiện cắt giảm hay không.
Krishna Guha, người đứng đầu bộ phận kinh tế tại ngân hàng đầu tư Evercore ISI, nhận định rằng việc cắt giảm lãi suất bị trì hoãn chứ không bị hủy bỏ. Câu hỏi đặt ra là liệu thời điểm đó có bị lùi đến tháng 9, tháng 12 hay bị trì hoãn vô thời hạn sang năm 2027.
Chủ tịch Fed Chicago Austan Goolsbee cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Hãng tin AP rằng nếu lạm phát tăng trong khi tỷ lệ thất nghiệp vẫn ổn định và người dân Mỹ có dấu hiệu kỳ vọng lạm phát cao hơn trong tương lai, thì kịch bản rõ ràng là việc tăng lãi suất phải được đưa ra xem xét. Ông Goolsbee tham gia các cuộc họp của ủy ban hoạch định lãi suất của Fed nhưng không phải là người có quyền bỏ phiếu trong năm nay.
Theo dữ liệu hợp đồng tương lai từ CME FedWatch, các nhà đầu tư tại Phố Wall hiện không còn dự báo bất kỳ đợt cắt giảm lãi suất nào trong năm nay. Xác suất xảy ra một đợt tăng lãi suất vào tháng 10 đã tăng lên gần 25%, tăng mạnh so với mức 0% chỉ một tuần trước đó.
Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly cho biết trong một tuyên bố bằng văn bản rằng sự bất định do chiến tranh tại Iran tạo ra đồng nghĩa với việc không có một con đường khả thi duy nhất cho lãi suất chủ chốt của Fed, cho thấy cơ quan này có thể tăng, giảm hoặc giữ nguyên lãi suất trong những tháng tới.
Cuộc chiến đã tạo ra một tình thế khó khăn cho Fed. Hầu hết các nhà kinh tế dự đoán xung đột có thể làm lạm phát tồi tệ hơn do đẩy giá xăng dầu lên cao. Tuy nhiên, khi giá xăng dầu tăng quá cao, chẳng hạn như ở mức 5 USD/gallon trong một thời gian dài, điều này có thể buộc người tiêu dùng phải cắt giảm chi tiêu ở các khoản khác để bù đắp, từ đó làm chậm nền kinh tế và có khả năng đẩy tỷ lệ thất nghiệp tăng lên.
Nhà kinh tế Jonathan Pingle của UBS nhận xét rằng về tổng thể, lạm phát cao hơn đồng nghĩa với lãi suất có thể cao hơn, nhưng mặt khác cú sốc giá năng lượng đó sẽ là một yếu tố cản trở tăng trưởng.
Fed thường tăng lãi suất hoặc giữ nguyên để chống lạm phát, trong khi họ thường cắt giảm lãi suất để thúc đẩy nền kinh tế và giảm tỷ lệ thất nghiệp. Khi giá xăng dầu tăng đột biến, phản ứng tiêu chuẩn của ngân hàng trung ương là bỏ qua sự gia tăng lạm phát vì đó thường là hiện tượng tạm thời. Trong trường hợp đó, Fed thậm chí có thể cắt giảm lãi suất nếu bắt đầu lo ngại tỷ lệ thất nghiệp đang xấu đi.
Tuy nhiên, Chủ tịch Fed Jerome Powell tại cuộc họp báo tuần trước cho biết việc cho rằng tác động chỉ là tạm thời hiện nay đang trở nên khó khăn hơn vì lạm phát đã duy trì trên mục tiêu 2% trong 5 năm, khiến nhiều người dân Mỹ có cảm nhận tiêu cực về nền kinh tế.
Hiện tại, nhiều quan chức Fed đang tập trung nhiều hơn vào mối đe dọa từ lạm phát cao hơn, cho thấy cơ quan này sẽ giữ nguyên lãi suất chủ chốt trong những tháng tới. Các nhà kinh tế tại UBS dự báo lạm phát theo thước đo ưa thích của Fed sẽ tăng vọt lên 3,4% trong tháng này và kết thúc năm ở mức 3%, cao hơn mục tiêu 2% của Fed.
Ông Goolsbee nhận định tỷ lệ thất nghiệp đang ở mức thấp và ổn định, do đó mức độ chênh lệch so với mục tiêu không lớn như lạm phát hiện tại. Ông cho biết việc thêm một cú sốc lạm phát thứ hai khiến ông hiện lo ngại nhiều hơn về phía lạm phát so với phía thất nghiệp.
Khi các nhà đầu tư kỳ vọng Fed sẽ duy trì lãi suất ngắn hạn chủ chốt ở mức cao hơn trong thời gian dài hơn, lãi suất dài hạn sẽ tăng. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm đã tăng từ mức dưới 4% vào ngày 27 tháng 2, một ngày trước khi chiến tranh Iran nổ ra, lên gần 4,4% vào ngày thứ Tư.
Lãi suất thế chấp thường biến động theo sát lợi suất trái phiếu 10 năm. Theo công ty thế chấp Freddie Mac, lãi suất thế chấp cố định kỳ hạn 30 năm hiện ở mức trung bình 6,22%, tăng so với mức dưới 6% trước khi chiến tranh xảy ra.