Đấu giá JGB 10 năm gây chấn động: Lãi suất bật tăng mạnh nhất trong nhiều tháng gây áp lực lên BOJ

Cuộc đấu giá trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) kỳ hạn 10 năm vào ngày 3 tháng 2 năm 2026 đã kết thúc với những con số gây chú ý mạnh mẽ, phản ánh một cuộc dịch chuyển quan trọng trong tâm lý thị trường và đặt ra thách thức không nhỏ cho Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Sự kiện này không đơn thuần là một phiên huy động vốn thông thường, mà là một thông điệp rõ ràng về áp lực lãi suất đang quay trở lại tại nền kinh tế từ lâu gắn liền với chính sách tiền tệ siêu nới lỏng.

Trước tiên, cần làm rõ và điều chỉnh thông tin chính xác từ nguồn dữ liệu gốc của Bộ Tài chính Nhật Bản (MOF). Theo biểu đồ kết quả đấu giá chính thức được WikiFX tổng hợp, cuộc đấu giá trái phiếu 10 năm (Số chứng khoán 381) với ngày phát hành 4/2/2026 và ngày đáo hạn 20/12/2035 đã diễn ra vào ngày 3/2/2026. Trái phiếu này có lãi suất coupon danh nghĩa là 2.1%. Tổng giá trị các lệnh đấu thầu cạnh tranh lên tới 6,016.6 tỷ Yên, trong đó 1,992.5 tỷ Yên được chấp nhận.

Các chỉ số quan trọng nhất được công bố như sau:

- Giá chấp nhận thấp nhất (Lowest Acceptable Price): 98.74 Yên (trên mệnh giá 100 Yên).

- Lợi suất tại mức giá thấp nhất (Yield at the Lowest Acceptable Price): 2.256%.

- Giá trung bình gia quyền (Weighted Average Price): 98.79 Yên.

- Lợi suất tại mức giá trung bình (Yield at the Average Price): 2.249%.

Số liệu này cho thấy lợi suất tại phiên đấu giá chính thức đã vượt xa ngưỡng 2.1%, xác nhận một áp lực tăng lãi suất rất rõ ràng. Thông tin này phù hợp với dữ liệu thị trường thứ cấp từ các hãng tin như CNBC, nơi lợi suất trái phiếu 10 năm Nhật Bản (JP10Y-JP) cũng được ghi nhận quanh mức này. Sự chênh lệch giữa các con số được báo cáo trước đó có thể xuất phát từ việc theo dõi các chỉ số thị trường khác nhau hoặc thời điểm cập nhật.

Nguyên nhân then chốt đằng sau áp lực này, như được phân tích từ các nguồn tin tài chính, là mối lo ngại dai dẳng về lạm phát. Lạm phát cơ bản tại Nhật Bản vẫn duy trì ổn định trên mức mục tiêu 2% của BOJ, buộc các nhà đầu tư phải đánh giá lại kỳ vọng về thời gian duy trì chính sách tiền tệ cực kỳ nới lỏng.

Hơn nữa, bối cảnh toàn cầu với các ngân hàng trung ương lớn như Fed vẫn giữ thái độ thận trọng, khiến chênh lệch lãi suất lớn giữa Nhật Bản và phần còn lại của thế giới tiếp tục là gánh nặng lên đồng Yên và tạo sức hút cho dòng vốn chảy ra ngoài.

Bối cảnh này diễn ra đúng vào lúc BOJ đang thận trọng thực hiện chiến lược “tapering” - thu hẹp dần chương trình mua trái phiếu chính phủ quy mô lớn vốn là trụ cột của chính sách nới lỏng định lượng trong nhiều năm.

Việc ngân hàng trung ương giảm dần sự hiện diện với tư cách là người mua lớn nhất trên thị trường đồng nghĩa với việc chính phủ phải dựa nhiều hơn vào các nhà đầu tư tư nhân.

Kết quả đấu giá với lợi suất trung bình lên tới 2.249%, cao hơn đáng kể so với coupon, cho thấy thị trường đang yêu cầu một mức bù đắp rủi ro cao hơn. Điều này phản ánh sự lo ngại về khả năng hấp thụ lượng nợ công khổng lồ của quốc gia này một cách suôn sẻ trong kỷ nguyên “hậu nới lỏng”.

Phản ứng thị trường ngay sau đó là minh chứng cho sự nhạy cảm này. Lợi suất JGB 10 năm trên thị trường thứ cấp được củng cố quanh vùng 2.25%-2.26%, phù hợp với kết quả đấu giá. Đồng Yên cũng thể hiện sự biến động trong ngắn hạn.

Các chuyên gia từ các hãng tin lớn như Bloomberg và Reuters nhận định rằng, một mặt, cuộc đấu giá đã diễn ra “suôn sẻ” khi thu hút được khối lượng đấu thầu cạnh tranh lên tới hơn 6,000 tỷ Yên, cho thấy thanh khoản thị trường vẫn còn.

Mặt khác, mức lợi suất cao vượt coupon là lời cảnh báo rõ ràng khi nó cho thấy thị trường đang “thử nghiệm” giới hạn chịu đựng của BOJ và buộc ngân hàng này phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn về tốc độ bình thường hóa chính sách để tránh gây ra những đợt sóng bán tháo làm mất ổn định thị trường.

Tác động của sự kiện này không dừng lại ở thị trường trái phiếu Nhật Bản. Với vị thế là một trong những thị trường trái phiếu lớn nhất toàn cầu, sự dịch chuyển lợi suất tại Nhật Bản có hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Nó có thể tạo áp lực gián tiếp lên lợi suất trái phiếu tại các thị trường khác như Mỹ và châu Âu, đồng thời định hình lại dòng chảy vốn toàn cầu.

Đối với các nhà đầu tư ngoại hối, một thị trường trái phiếu Nhật Bản với lãi suất tăng dần có thể, về trung hạn, cung cấp một số hỗ trợ cho đồng Yên, nhưng trong ngắn hạn, con đường phía trước đầy rẫy sự không chắc chắn.

Tóm lại, cuộc đấu giá JGB 10 năm ngày 03/02/2026, với kết quả chính thức xác nhận lợi suất tại mức 2.249% - 2.256%, đã trở thành một điểm nóng đáng chú ý. Nó vừa phản ánh sức chống chịu ban đầu của thị trường trước làn sóng bình thường hóa chính sách, vừa lộ ra những vết nứt tiềm ẩn về áp lực lạm phát và gánh nặng nợ công.

Bài toán đặt ra cho BOJ ngày càng phức tạp: làm thế nào để rút lui khỏi chính sách siêu nới lỏng một cách có trật tự mà không làm đảo lộn thị trường trái phiếu - xương sống của nền kinh tế, và không để lợi suất tăng vọt ngoài tầm kiểm soát.

Kết quả của những phiên đấu giá sắp tới và phản ứng chính sách từ BOJ sẽ là chìa khóa định hình cục diện thị trường tài chính Nhật Bản và tác động không nhỏ đến diễn biến chung của nền kinh tế toàn cầu trong năm 2026 đầy thách thức.